ဆရာၾကီးယုဒသန္ Adoniram Judson 2018

 
 
Murann Ezine
7 hrs · 
 

ဆရာၾကီးယုဒသန္ Adoniram Judson
လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္၂၀၀ က သမၼာက်မ္းစာကို ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆိုခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၁ ဇြန္လတြင္ ဆရာၾကီးယုဒသန္အေၾကာင္း ခရစ္ယန္မဟုတ္ေသာ စာေရးဆရာ တင္ႏိုင္တိုးေရးသည့္စာအုပ္ ႏွစ္၂၀၀ အခမ္းအနား မတိုင္မီ ျဖန္႔ခ်ိသည္။ ဂ်ပ္ဆမ္ဘုရားေက်ာင္း(ရန္ကုန္) မွ သင္းအုပ္ဆရာေတာ္ ဦးအာသာကိုေလး(Rev, Dr) ႏွင့္ တြဲဖက္သင္းအုပ္ ဦးေက်ာ္ညြန္႔ (Rev.) တို႔က အမွာစာေရးသားရာတြင္ မည္သည့္ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ တင္ႏိုင္တိုး ေရးသား၊ထုတ္ေ၀ျခင္းကို မသိေသာ္လည္း၊ ျမန္မာ့စာေပသမိုင္းဆရာၾကီးတစ္ဦးအေၾကာင္း ႏွစ္၂၀၀ျပည့္မတိုင္မီ ထြက္လာသျဖင့္ ၀မ္းသာမိပါသည္ ဟု အမွာစာ ေရးထားပါသည္။ စာရြက္ေခ်ာျဖင့္ သမိုင္း၀င္ဓါတ္ပံု ၁၂မ်က္ႏွာပါရွိသည္။

စာေရးသူ တင္ႏိုင္တိုး အဂၤလိပ္အညႊန္း ၄အုပ္တြင္ တစ္အုပ္မွာ The Life of Adoniram Judson, New York Anson, 1883 by Edward Judson တအုပ္ကိုေတြ႔ရပါသည္။ ေနာက္ဆံုးထုတ္ေ၀ေသာ To The Golden Shore by Courtney Anderson (520 pages) အညႊန္းအျဖစ္ မပါရွိပါ။ ထိုစာအုပ္ကို ဘာသာျပန္ရန္ၾကိဳးစားၾကေသာ္လည္း ေစာင္ေရ အနည္းငယ္သာ ထုတ္ေ၀ႏိုင္ျပီး အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ခရစ္ယန္ စာအုပ္ဆိုင္မ်ားတြင္ ၀ယ္ယူမရႏိုင္ေတာ့ပါ။

ထို စာအုပ္ အထုပတၱိ စာအုပ္ျဖစ္သျဖင့္ ၀ိညာဥ္ေရး စာအုပ္မဟုတ္ပါ။ ဥပမာ .. အဘယ့္ေၾကာင့္ ဆရာၾကိးဂ်ပ္ဆမ္ ျမန္မာျပည္သို႔လာေရာက္သာသနာျပဳပါသနည္း .. ေမးခြန္းအတြက္ ထိုစာအုပ္တြင္ အေျဖမပါရွိပါ။ ဆရာၾကီ ငယ္စဥ္က ပညာအလြန္ေတာ္တတ္ခဲ့ျပီး ၀ိညာဥ္ေရးရာ မိဘမ်ားက ပ်ိဳးေထာင္ေပးခဲ့သည္။ အသက္၂၀ အရြယ္တြင္ ဘုရားမဲ့၀ါဒီ စတိုင္ျဖစ္သြားေသာ္လည္း ကယ္တင္ျခင္း ရရွိက ခရစ္ေတာ္ေနာက္လိုက္ ျပန္ျဖစ္လာခဲ့သည္။ မမွိတ္မသုန္ သစၥာရွိေသာယံုၾကည္ခ်က္ကို To The Golden Shore စာအုပ္တြင္ ဆရာၾကီး ယုဒသန္ ၏လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားျဖင့္ တင္ျပထားပါသည္။ 
.
အထူးသျဖင့္ ၁၈၂၄ခုႏွစ္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္ပြဲအျပီးတြင္ ျမန္မာတို႔စစ္ရံႈးျပီး၊ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားကို ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ေသာကာလ အင္း၀၊ လက္မရြံေထာင္၊ ေအာင္ပင္လယ္ေထာင္၊ ႏွင့္ ျမန္မာဘုရင္ထံ စစ္ေျပျငိမ္းစာခ်ဳပ္အတြက္ စကားျပန္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား၊ ပထမဇနီး မမယုဒသန္၏ ခင္ပြန္းသည္ရွိရာလိုက္ရင္း ေမတၱာျပမႈ၊ ဆရာၾကီး၏ သာသမီးေသဆံုး၊ ဇနီးသည္ေသဆံုးျခင္း၊ မိမိတည္ေထာင္ေသာ အသင္းေတာ္ႏွင့္အသင္းသားမ်ား သတ္ျဖတ္၊ဖ်က္ဆီးခံရျခင္း .. စသည့္ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားစြာၾကားမွ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား ခရစ္ေတာ္ကို သိရွိ၊လက္ခံလာရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

စာေပပညာရွင္အျဖစ္ ဆရာၾကီးယုဒသန္၏ ျမန္မာ့စာေပေလာကကို ပထမဆံုး အဂၤလိပ္ျမန္မာ၊ ျမန္မာအဂၤလိပ္ အဘိဓါန္၊ ပထမဆံုး စကၠဴအျဖဴေပၚ ပံုႏွိပ္ျခင္း၊ ပထမဆံုး ျမန္မာပံုႏွိပ္စာအုပ္ (၇မ်က္ႏွာ)၊ ျမန္မာသမၼာက်မ္းစာ (ဓမၼသစ္၊ ဓမၼေဟာင္း) စသည္တို႔ကို ျမန္မာ့စာေပသုခမိန္၊ ပညာရွင္ၾကီးအေနႏွင့္ မွတ္တမ္းတင္ရေပမည္။

ဆရာၾကီးသည္ အလြန္ခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀ေသာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ေကာင္းမြန္စြာေနထိုင္၊ ဘုရားတရား သင္းအုပ္ဆရာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္သို႔ ခရစ္ေတာ္အတြက္ အဆင္းရဲခံရန္ လာေရာက္ျခင္းကိုလည္း သတိရ ေအာက္ေမ့ရန္ျဖစ္သည္။

.
ဆရာယုဒသန္ ၃၅နွစ္ၾကာ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္တြင္ ျမန္မာ၊ကရင္ ၇၀၀၀ ေက်ာ္ ႏွစ္ျခင္းခံျပီး ခရစ္ေတာ္ယံုၾကည္ျခင္းႏွင့္ ထာ၀ရအသက္ကို ရရွိခဲ့ၾကသည္။ သိကၡာတင္ပြဲေတာ္ ၆၃ၾကိမ္ကို မစ္ရွင္အဖြဲ႔ေပါင္း ၁၆၃ခုျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္ျခင္းျဖင့္ ေဒသခံ ဓမၼဆရာ၊လက္ေထာက္ဓမၼဆရာ မ်ားစြာ ေမြးထုတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အျခားအသင္းေတာ္မ်ားျဖစ္ေသာ မက္သဒစ္၊ ပရက္ဘာတာရီယန္၊ စသည့္ အသင္းေတာ္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္းရြက္ျခင္းမ်ား .. စသည့္ ဆရာၾကီးယုဒသန္၏ ဘ၀ခရီးစဥ္၊ သူ၏ ဘ၀ဒဏ္ခံႏိုင္ျခင္း၊ အတူးသျဖင့္ အင္း၀ေနျပည္ေတာ္တြင္ အက်ဥ္းခံရျခင္း ႏွင့္ ဧ၀ံေဂလိခရီးစဥ္ အားလံုးတို႔သည္ ခရစ္ေတာ္အားျဖင့္သာ ျဖစ္ပါသည္။
.
.
ႏွစ္အလိုက္ ဆရာယုဒသန္၏ ဘ၀ျဖစ္စဥ္
၁၇၈၈ ၾသဂုတ္ ၉ ရက္ေန႔၊ အေမရိကန္ မက္ဆာခ်ဴးဆက္ျပည္နယ္၊ ေမာဒန္ ျမိဳ႔တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ဖခင္သည္ ျမိဳ႔ငယ္ေလးမွ ခရစ္ယန္သင္းအုပ္ဆရာတဦးျဖစ္သည္။
.
၁၈၀၄ ၁၆ႏွစ္ ဘေရာင္း တကၠသိုလ္မွ ပညာသင္ၾကားခဲ့သည္။
.
၁၈၀၇ ၁၉ႏွစ္ ဘီေအဘြဲ႔ စက္တင္ဘာ ၂ရက္ေန႔တြင္ ရရွိခဲ့သည္။
.
၁၈၀၇ ၁၉ႏွစ္ အဂၤလိပ္ သဒၵါစာအုပ္တအုပ္ ႏွင့္ သခ်ၤာစာအုပ္တအုပ္ ျပဳစုျပီးစီးခဲ့သည္။ တကၠသိုလ္ ေလာကီပညာ သင္ၾကားေအာင္ျမင္ခဲ့ျပီး ဘုရားသခင္ကို သံသယျဖစ္ခဲ့သည္။ မိသားစုႏွင့္ ဆန္႔က်င္ျပီး နယူးေယာက္ျမိဳ႔ၾကီးသို႔ ဘ၀ေအာင္ျမင္ေရးခရီးထြက္ခဲ့သည္။
.
၁၈၀၈ ၂၀ႏွစ္ ခရီးသြားရင္း ျမိဳ႔ငယ္ေလးတည္းခိုခန္းတခန္းမွ ညည္းညူေသဆံုးသြားသူ လူငယ္တဦးသည္ တကၠသိုလ္တက္စဥ္က ပညာေတာ္သူ မိမိသူငယ္ခ်င္း ဘာသာမဲ့တဦးျဖစ္သည္ကို အံ့ၾသဘြယ္ ၾကံဳခဲ့ရျပီး မိမိ မိသားစုထံ ျပန္လာခဲ့သည္။ က်မ္းစာသင္တန္း Andover Seminary တြင္ဆက္လက္တက္ခဲ့သည္။
.
၁၈၀၉ ၂၁ႏွစ္ Plymouth အသင္းေတာ္တြင္ ပါ၀င္ျပီး ဧ၀ံေဂလိခရီးစဥ္အတြက္ အသင္းေတာ္မ်ားႏွင့္ ညွိႏွိဳင္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အသင္းေတာ္မ်ားမွာ လူငယ္မ်ားမစ္ရွင္လုပ္ငန္းအတြက္ ႏွစ္ႏွင္ခ်ီျပီးေဆြးေႏြး တိုင္ပင္၊ ျပင္ဆင္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။
.
၁၈၁၁ ၂၃ႏွစ္ လန္ဒန္ျမိဳ႔သို႔ သေဘၤာစီးျပီး လန္ဒန္မစ္ရွင္အဖြဲ႔ႏွင့္ ေထာက္ပံမႈရေရးအတြက္ ညွိႏွိဳင္းသည္။
.
၁၈၁၂ ၂၄ႏွစ္ အန္းႏွင့္ လက္ထပ္သည္။ သိကၡာရဘုန္းေတာ္ၾကီးအျဖစ္ ဘိသိတ္ေပးခံရသည္။ ေဘာ့စတြန္ျမိဳမွာ သေဘၤာျဖင့္ အိႏၷိယျပည္၊ ကာလကတၱားျမိဳ႔ အေမရိကန္ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္သို႔ ေရာက္ရွိသည္။
.
၁၉၁၃ ၂၅ႏွစ္ ရန္ကုန္ျမိဳသို႔ ဇူလိုင္ ၁၃ရက္ေန႔တြင္ ေရာက္ရွိသည္။
.
၁၈၁၆ ၂၈ႏွစ္ ျမန္မာစကား၊စာေပ ကို ၆လခန္႔အျပင္းအထန္ ဟိႏၷဴလူမ်ိဳးတဦးထံမွသင္ယူသည္။ ၃ႏွစ္ခန္႔အၾကာ ျမန္မာစကား၊ စာေပကို ျမန္မာပညာရွင္ တဦးကဲ့သို႔ တတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာ - အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္၊ ပါဠိ - ျမန္မာ အဘိဓာန္ကို စတင္ျပဳစုရင္း ျမန္မာက်မ္းစာအုပ္ ရွင္မႆဲခရစ္၀င္ ကို ေဟလသ (ဂရိ) ဘာသာမွ ဘာသာျပန္ဆို ျပီးစီးခဲ့သည္။
.
၁၈၁၉ ၃၁ႏွစ္ လူထုတရားပြဲမ်ား ေရြဓိဂံုဘုရားအနီး ဇရပ္တြင္ စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ေမာင္ေနာသည္ ပထမဆံုးေသာ ႏွစ္ျခင္းခံယူသည့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ (၁၉၁၉ ဇြန္ ၂၇)။ ထို႔ေနာက္ ေမာင္သာလွ၊ ေမာင္ေျဗ တို႔ႏွစ္ျခင္းခံခဲ့သည္။ ျမန္မာဘုရင္ ဘၾကီးေတာ္ မင္းတရားထံသြားေရာက္ျပီး ေရႊျမန္မာ က်မ္းစာအုပ္လက္ေဆာင္ေပးအပ္ရင္းသာသနာျပဳခြင္ေတာင္းဆိုခဲ့ရာ ညင္းပယ္ခံရသည္။
.
၁၈၂၀ ၃၂ႏွစ္ ထို႔ေနာက္ သာသနာျပဳျခင္းမ်ာ ေႏွးေကြးသြားခဲ့သည္။ ႏွစ္ျခင္းခံသူ ၁၀ဦးခန္႔ျဖင့္ အသင္းေတာ္ငယ္ စတင္ခဲ့သည္။ ကာလကတၱားျမိဳ႔သို႔ ဇနီးသည္ ေဆးကုရင္း ျမန္မာျပည္မွထြက္ခြာခဲ့သည္။ ႏွစ္လအၾကာ ျပန္လာခဲသည္။ ျမန္မာပညာတတ္ ေမာင္ေရႊဂံုး ႏွင့္ ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာေသာ မိတ္ေဆြ၂ဦးတို႔ ႏွစ္ျခင္း ခံခဲ့သည္။ ေမာင္ေရႊဂံုးသည္ ျမန္မာက်မ္းစာဘာသာျပန္လုပ္ငန္းကို အထူးကူညီသူျဖစ္သည္။
.
၁၈၂၃ ၃၅ႏွစ္ ဓမၼသစ္ ျမန္မာက်မ္းစာအုပ္ဘာသာျပန္ျခင္း ျပီးစီးခဲ့သည္။
၁၈၂၄ ၃၆ႏွစ္ အဂၤလိပ္ျမန္မာ ပထမစစ္ပြဲျဖစ္ခဲ့ျပီး အဂၤလိပ္မ်ား အေအာက္ျမန္မာျပည္ကို သိမ္းယူခဲ့သည္။ ဆရာယုဒသန္ေမာင္ႏွံကို ျမန္မာဘုရင္ ဘၾကီးေတာ္မင္းတရားက အင္း၀ေနျပည္ေတာ္သို႔ သူလွ်ိဳအျဖစ္ စြတ္စြဲကာ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားသည္။
.
၁၈၂၆ ၃၈နွစ္ သမီး ေမရီအဲလစ္စဘက္ ေမြးဖြားျပီး၊ ရန္ကုန္သို႔ျပန္လည္ေရာက္ရွိသည္။ ရန္ကုန္အသင္းေတာ္မွာ ပ်က္စီးသြားခဲ့ျပီး၊ ေမာ္လျမိဳင္ျမိဳ႔သို႔ ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္ရင္း အသင္းေတာ္ထူေထာင္သည္။ က်မ္းစာ ဘာသာျပန္ ဆက္လုပ္သည္။ ပထမဇနီးသည္ ကြယ္လြန္သည္ (၁၈၂၆) ။ ဖခင္ျဖစ္သူ ကြယ္လြန္သည္ (၁၈၂၇)။
.
၁၈၃၄ ၄၆ႏွစ္ ဒုတိယဇနီးသည္ မစၥစ္ ေဗာ့ဒမန္ ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳသည္။
.
၁၈၃၅ ၄၇ႏွစ္ ဓမၼေဟာင္းက်မ္းစာ ျမန္မာဘာသာျပန္မႈ ျပီးဆံုးသည္။ (ဒီဇင္ဘာ ၂၉)။
.
၁၈၃၅ ၄၇ႏွစ္ အေမရိကားသို႔ သေဘၤာျဖင့္ျပန္ရာလမ္းတြင္ ဇနီးသည္ ကြယ္လြန္သည္။ (၁၈၃၅)ေဘာ့စတြန္ျမိဳ႔သို႔ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ - ၁၈၃၅ တြင္ ေရာက္ရွိသည္။ အေမရိကန္ အသင္းေတာ္ မ်ားတြင္ အေမရိကန္ စကားျဖင့္ ျမန္မာသာသနာျပဳ ခရီးစဥ္ကို တင္ျပ၊ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
.
၁၉၄၅ ၅၇ႏွစ္ မစၥအမၼလီခ်ဴးဗက္ ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳသည္။ ၁၉၄၆ ဇူလိုင္၁၁တြင္ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္လာၾကသည္။
.
၁၈၄၆ ၅၈ႏွစ္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ အဘိဓါန္ ျပီးစီးခဲ့သည္။
.
၁၈၅၀ ၆၂ႏွစ္ေ ဆးကုသရန္ အေမရိကားသို႔ ျပန္ရာ သေဘၤာေပၚတြင္ ကြယ္လြန္သည္။ (၁၂ ဧျပီ ၁၈၅၀)
.
.
မွတ္ခ်က္။ 
အေမရိကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး အႏွစ္၂၀၀ၾကာေသာအခါတြင္ တဖန္ျပန္လည္ျပီး၊ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးလာျပီး ျဖစ္ပါသည္။ 
.
To the Golden Shore စာအုပ္ ဆရာၾကီးယုဒႆန္ဘ၀ျဖစ္စဥ္ကို Latest Book အျဖစ္ ၂၀၀၂ တြင္ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေ၀ခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာျပန္ထားေသာ စာအုပ္ကို ရန္ကုန္တြင္ ထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ္လည္း ဆက္လက္မထုတ္ႏိုင္ပါ။ ေစ်းကြက္တြင္ ၀ယ္မရႏိုင္ပါ။ မူရင္း အဂၤလိပ္ စာအုပ္မွာ အလြယ္တကူ ရႏိုင္သျဖင့္ အဂၤလိပ္လိုသာ ဖတ္ရန္ ျဖစ္လာပါသည္။ ျမန္မာျပည္ႏွင့္္ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ျမန္မာခရစ္ယာန္မ်ားလည္း ဆရာယုဒႆန္ ႏွစ္၂၀၀ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ကို က်င္းပကာ သီခ်င္း၊ ျပဇတ္၊ ဗြီဒီယို၊ စာအုပ္၊ မွတ္တမ္းမ်ား ထုတ္ေ၀ ေက်းဇူးေတာ္ ခ်ီးမြမ္းခဲ့ၾကသည္။ ယုဒႆန္ျမန္မာ သမၼာက်မ္းစာ ကို ယခုအခ်ိန္ထိ ျမန္မာမ်ား လက္မလြတ္ႏိုင္ - ေက်းဇူးေတာ္ၾကီးလွေပသည္။